ფერმერთა და მეწარმეთა სიანფორმაციო-სოციალური პორტალი გაიგე მეტი
X

 აქ თავმოყრილია სოფლის მეურნეობისა და ეკონომოკის სხვა და სხვა სექტორებში დასაქმებულ როგორც კერძო პირთა, ასევე ყველა ტიპის ეკონომიკური გაერთიანებებისა და კომპანიების საქმიანობის ამსახველი წერილობითი, ფოტო და ვიდეო მასალები. ჩვენი პორტალის ამ გვერდზე მომხმარებელი ასევე შეიტყობს ბევრ საინტერესო ფაქტს მსოფლიო ბიზნეს ისტორიიდან, თუ რა გზა განვლეს და როგორ ვითარდებოდნენ ის თანამედროვე, დახვეწილი, სრულყოფილი და მაღალტექნოლოგიური საწარმოები ან კორპორაციები, რომელთა ნაწარმისა თუ მომსახურების გარეშე წარმოუდგენელია ჩვენი დღევანდელი ყოფა-ცხოვრება. თქვენ ასევე შეიტყობთ მრავალ საინტერესო ფაქტს იმ ბუმბერაზი ადამიანების ცხოვრებიდან, რომელთა სახელებიც დაკავშირებულია ამ მსოფლიო ბრენდების დაბადებასთან.
   საიტის ადმინისტრაცია ასევე გაცნობებთ რომ, ჩვენი რესურსის ყველა დარეგისტრირებულ მომხმარებელს ეძლევა საშუალება არა მხოლოდ გაეცნოს აქ შეგროვილ მასალებს, არამედ თავადაც მოამზადოს და გამოაქვეყნოს სტატია, ინტერვიუ, რეპორტაჟი, როგორც საკუთარი, ასევე სხვა კონკრეტული მეურნეობის ან წარმოების და მათში დასაქმებული პირების შესახებ. 
  

   წესები და პირობებიშეგახსენებთ რომ, თქვენს მიერ მომზადებული მასალა (სტსტია, ინტერვიუ, რეპორტაჟი) უნდა აკმაყოფილებდეს როგორც საქართველოში მოქმედი კანონმდებლობის მოთხოვნებს,.........................................................................................................ასევე პორტალის ადმინისტრაციის მიერ დადგენილ წსებს.
   მასალას უნდა დაერთოს ავტორის რეალური გვარი და სახელი (გამოჩნდება საიტზე) ასევე ელ-ფოსტა და აქტიური ტელეფონის ნომერი. (არ ჩანს საიტზე) თუ მასალა გადმობეჭდილია სხვე საინფორმაციო საშუალებებიდან-აუცილებლად მიუთითეთ წყარო. ამ პირობების დაუცველობის შემთხვევაში მასალა იქნება დაწუნებული ადმინისტრატორის მიერ და არ გამოქვეყნდება საიტზე.
  
 
 
 Fermeri.ge გისურვებთ წარმატებებს!
ვერმიკომპოსტი - სასწაული სასუქი
ავტორი - admin
თარიღი  - 21-03-2021

ვერმიკომპოსტი - სასწაული სასუქი

 

     ვერმიკულტურა გულისხმობს ჭიაყელების კულტურას, ვერმიკომპოსტი მისი ნაწარმია. მის მისაღებად  იყენებენ ნახევრად გადამწვარ ნაკელს, რომელსაც გადაამუშავებენ ჭიაყელის სპეციალურად გამოყვანილი ჯიშებით, როგორიცაა ამერიკული კალიფორნიული და რუსული მოსკოვური ჭიაყელები, რომლებზეც ქვემოთ ვისაუბრებთ.  

   უნდა აღინიშნოს რომ ბუნებაში ველური ჭიაყელა გადაამუშავებს ნაკელს, თუმცა ის არ ითვლება ვერმიკულტურად, რადგან არაა სპეციალურად გამოყვანილი ჭიაყელის მიერ გადამუშავებული. თუმცა ასეთი სასუქიც ისეთივე თვისებებისაა, როგორიც ვერმიკომპოსტი. 

 რაც შეეხება ბიოჰუმუს მასში ნამდვილად შეგვიძლია ვიგულისხმოთ ვერმიკულტურა, რადგან მასში არის დიდი რაოდენობით ჰუმუსი, თუმცა ბიოჰუმუსი შედარებით უფრო ფართო მნიშვნელობისაა, რადგან მის მიღებაში მონაწილეობა შეუძლია მიიღოს არა მარტო კულტურულმა არამედ არაკულტურულმა ჭიაყელამაც.

      ბიოსასუქი შედგება დიდი რაოდენობით მაკრო და მიკროელემენტების,


ვიტამინების, ბუნებრივი ანტიბიოტიკების, ამინომჟავების და სასარგებლო მიკროფლორისგან, რომლებიც აუცილებელია მცენარისთვის. დასრულებული და მშრალი  ვერმიკომპოსტი  წარმოადგენს უსუნო, ფხვიერ შავ მასას განსხვავებით ნაკელისგან. ჭიაყელა საკუთარი საჭმლის მომნელებელი სისტემის საშუალებით ნაკელს ასუფთავებს სარეველათა თესლებისგან, მძიმე მეტალებისგან და მცენარისთვის მავნე მიკრობებისგან. არა აქვს მნიშვნელობა ამ სასუქს ბოსტნეულისთვის იყენებთ თუ ხილისთვის, ის ყველაფერზე ერთნაირად დადებითად მოქმედებს, ყოველგვარი უკუჩვენების გარეშე. მისი გამოყენებისას მოსავლიანობა იზრდეაბა 30%–70% ით ამავდროულად პროდუქტის ხარისხიც ისე უმჯობესდება, რომ მისი გაყიდვა მანამდე არსებულ ფასზე უფრო ძვირადაც შეიძლება (მისი ხარისხი აკმაყოფილებს ევროკავშირის მაღალ სტანდარტებს, რაც ექსპორტის წინაპირობაა).  თუმცა იქიდან გამომდინარე რომ ორგანულად სუფთა პროდუქტით ყველა უნდა იკვებოს არ შეიძლება მასზე დიდი ფასის დადება. ბიოსასუქი აუმჯობესებს პროდუქტის გემოვნურ თვისებებს, ზრდის როგორც მის რაოდენობას ისე

ხარისხს. ამასთან სხვა სასუქებისგან განსხვავებით მას არ აქვს განსაკუთრებული მოხმარების სპეციფიკა გარდა ერთისა - არ უნდა მოხვდეს მზის პიდაპირი სხივი, რადგან დაკარგავს აზოტს. ვერმიკულტურა შავი ფერისაა, რაც ჰუმუსით მდიდარ კახეთის შავ ნიადაგს  მოგვაგონებს.

    მისი ეფექტი მცენარის და ნიადაგის გათვალისწინებით გრძელდება 3 დან 5 წლამდე, როცა მინერალური და სხვა ორგანული სასუქები მესამე წელს ეფექტს კარგავენ. ამასთან აღსანისნავია რომ ვერმიკომპოსტი მცირე რაოდენობითაც საკმარისია, (3 – 5) ტონა ჰექტარზე, როცა ნაკელი 40 - 60 ტონა გამოიყენება 1 ჰექტარზე. მის კიდევ ერთ ღირსებას წარმოადგენს ის რომ არ გააჩნია ადაპტაციის პერიოდი,  განსხვავებით ნაკელისა. მისგან განსხვავებით მასში ანუ გაუვნებელყოფილია  სარეველა მცენარეთა თესლები, რადგან ისინი უკვე გადამუშავებულია. აღსანიშნავია რომ მისი დამზადების ტექნიკა გამორიცხავს  მახრის კვერცხების არსებობასაც, ამიტომაც ფერმერს შეუძლია ნაკლები თანხა და დრო დახარჯოს ჰერბიციდებსა და მუშახელზე. გასათვალისწინებელია რომ, სხვა სასუქებისგანს განსხვავებით


მცენარეზე ეფექტის შენარჩუნებისთვის, არა საჭირო მომდევნო წელს მისი რაოდენობის გაზრდა განსხვავებით სხვა სასუქებისა. პირიქით თუ მოსავლით კმაყოფილი ბრძანდებით, თანხის დაზოგვის მიზნით, შეგიძლიათ შეამციროთ კიდევაც ვერმიკულტურა.  

  ამ სასუქის მოქმედება მრავალმხრივია: ავადმყოფობებეის მიმართ კულტურას უმაღლდება იმუნიტეტი, მექანიკური დაზიანების მიმართ  უფრო გამძლე ხდება, ამავდროულად გადარგვის მიმართ მგრძნობელობა უქვეითდება.

    ვერმიკომპოტის საშუალებით მცირდება წყლის აორთქლება, რაც ძალიან მნიშვნელოვანია გვალვინ რეგიონებში მოსავლის შესანარჩუნებლად. ის დადებითად მოქმედებს ნიადაგის სტრუქტურაზე და აჯანსაღებს მას. ცნობილია რომ ჭიაყელის დატოვებული ხვრელები აუმჯობესებს წყლისა და ჰაერის ცვლის პროცესებს. სწორედ ამიტომაც ,ორ ერთნაირ ნაკვეთზე ჩატარებული ექსპერიმენტის მიხედვით, რომელშიც შეტანილი იყო ვერმიკომპოსტი თუმცა არ ირწყვებოდა უფრო ხარისხიანი და მეტი მოსავალი მოვიდა ვიდრე იქ სადაც გრაფიკით ხდებოდა რწყვა, თუმცა არ იყო შეტანილი ბიოსასუქი. ტენისანი ჰაერის


პირობებში ვერმიკულტურა ითვისებს მისგან წყალს (ტენს) და გადასცემს მცენარეს.

     მას შეუძლია ჩაანაცვლოს მთელი რიგი სასუქები, თავისი მრავალფეროვანი შემადგენლობის წყალობით. ზოგადად ნიადაგი შედგება მრავალი მცენარისთვის აუცილებელი ელემენტებისგან თუმცა ვერმიკომპოსტისგან  განსხვავებით არ არიან მცენარისთვის შესათვისებელ ფორმაში. მისი შეტანა შეიძლება განუსაზრვრელი რაოდენობით, რასაც არ ექნება არანაირი უარყოფითი შედეგი, რადგან ის 100%-ით ბუნებრივი (ნატურალური) ნივთიერებაა, სხვა სასუქებისგან განსხვავებით არ აბინძურებს ნიადაგს. ნაკვეთში მისი შეტანის შემდგომ რეკომენდებულია რწყვის შემცირება. ჭიაყელას აქვს უნარი ამ მასის გადამუშავებისას მოსპოს სარეველა მცენარის თესლები ასევე მიკრობები (გარდა მცენარისთვის საჭირო მიკროფლორისა). ვერმიკომპოსტის ყოველწლიური გამოყენების შემთხვევაში აღაარა საჭირო სარეველებზე თანხის, დროის და ენერგიის დაკარგვა.  

   სამწუხაროდ საქართველოში არ ხდება მისი იმ დონის პოპულარიზება როგორც საჭიროა. მთელ მსოფლიოში ყოვველწლიურად იზრდება ამ


სასუქზე მოთხოვნა. ეს სასწაული სასუქი ქართველებისთვისაც უკვე ხელმისაწვდომია, რადგან მას სოფელ კრწანისში უკკვე ამზადებენ.

 

      მის დასამზადებლად იყენებენ ძროხის ნაკელს რომელიც სტანდარტულად ითვლება. აღსანიშნავია რომ სხვადასხვა ცხოველის პატივი (ნაკელი) ერთმანეთისგან განსხვავდება, როგორც  ქიმიური შემადგენლობით ისე pH – ის დონით. მაგალითად ქათმის სკლინტის (ნაკელის) მჟავიანიობა ბევრად აღემატება კურდღლისას. რაც უფრო დიდხანს განიცდის ნაკელი ფერმენტაციას მით უფრო მეტად აკლდება მჟავიანობა. გაზრდილი მჟავიანობის დაწევა შეიძლება კირქვიანი წყლის დამატებით. იმისთვის რომ ჭიაყელამ ნაკელი გადაამუშაოს ვერმიკულტურის მჟავიანობა ნორმაში უნდა იყოს, მისაღებია  pH 6,5 - 7,5 შუალედში, ყველაზე ოპტიმალურია pH 7. თუ მჟავიანობამ მოიამატებს ჭიაყელები ეცდებიან გაქცევას, რადგან  მაღალ მჟავიან გარემოში იხოცებიან.

      ჭიაყელა ყველაზე პროდუქტიულია  22 ℃ დან 28 ℃ ტემპერატურატორულ შუალედში. ვერმიკულტურის დასამზადებლად იყენებენ ნახევრად გადამწვარ ნაკელს. მის დასამზადებლად საჭიროა:


ჭიაყელა, ნაკელი და რამდენიმე ყუთი, რომელთა ძირებზეც ბადე იქნება რომ ჭიაყელამ შეძლოს ახალ ყუთზე გადანაცვლება. მის დასამზადებლად საჭიროა ყუთების ერთმანეთზე დაწყობა. დაბლითა ყუთის ზირში ჩაეფინება თივა რომელიც ზედმეტ წყალს გაატარებს.  საჭიროა მისი ჩრდილში დადგმა რომ არ გაიქცნენ ჭიაყელები, ასევე მიწის თხელი  3-4 სმ ფენის ზემოდან გადაყრა, რომ არ მოხდეს წყლის და  აზოტის აორთქლება. იქიდან გამომდინარე რომ ჭიაყელა ტენის მოყვარულია  მომავალი ვერმიკულტურა არ უნდა გამოშრეს წყლისგან.  რეკომენდებულია ქვედა ყუთის ქვეშ დავდოთ სადგამი სადაც ზედმეტი წყალი დაგროვდება. არა რეკომენდებული მიწასთან პირდაპირი კონტაქტი რადაგან შეიძლება თხუნელამ  და მახრამ დაიწყონ ჭიაყელების განადგურება.  

ჭიაყელის ჯიშები

     ადამიანები დააკვირდნენ ბუნებას და შეამჩნიეს რომ ველური ჭიაყელა გდააამუშავებს ნაკელს და აწარმოებს ძვირფას სასუქს, თუმცა ესეთი ჭიაყელა არ აღმოჩნდა საკმარისი მისი საწარმოო პირობებში გამოსაყენებლად, სწორედ ამიოტომ დაიწყეს ჭიაყელის გაკულტურება და ჯიშების გამოყვანა,


საუბარია წითელი კალიფორნიული და რუსულ -მოსკოურ ჰიბრიდზე. მათ აქვთ უფრო დიდი ზომები შესაბამისად მეტს მუშაობენ. ამავდროულად ახასიათებთ სინელე და ნაკელის თანმიმდევრულად გადამუშავება და ნაკლები მიგრირება ქვედა ფენებში. აღსანისნავია რომ მოსკოურ ჰიბრიდს შეუძლია უფრო დაბალ ტემპერატურას გაუძლოს ვიდრე ამერიკულს. თუ არაა შესაძლებლობა სპეციალურად გამოყვანილი ჯიშების ყიდვის, მაშინ შეგიძლიათ გამოიყენოთ ჩვეულებრივი ქართული ჭიაყელა, თუმცა კი პროდუქტი იგივე იქნება ქიმიური შემადგენლობის თვალსაზრისით, თუმცა მას ვერ დააერქმევა ვემიკომპოსტი ,რომელიც მხოლოდ კულტურული ჯიშებით მიიღება. უნდა ითქვას რომ  ველური ქართული ჭიაყელის გამოყენება უფრო მეტი რაოდენობით დაგჭირდებათ ვიდრე უცხოურის. აქვე ავღნიშნოთ რომ, ჭიაყელა მარტივად მრავლდება ეს ბარიერს არ წარმოადგენს.  განსხვაბა ჩვეულებრივ ქართულ და უცხოურ ჯიშებს შორის ზომების გარდა კიდევ ისაა რომ უცხოური ჯიშები ადგილზე მუშაობენ და საკვების ამოწურვის შემდგომ გადადიან ახალ ადგილას, ქართული ჭიაყელა მათთან შედარებით უფრო მოძრავია და ბევრად უფრო

სწრაფად ჩადის სიღრმეში. ამასთან ქართული ჭიაყელა თუ ცოცხლობს 3-7 წელიწადს უცხოური ჭიაყელები (ამერიკული -კალიფორნიული და რუსულლი - მოსკოური ჰიბრიდი) უფრო დიდხანს 12 -14 წელიწადს ცოცხლობენ.      აუცილებლად უნდა აღინიშნოს რომ  ჭიაყლები უნდა მოარიდოთ თაგვებს, მახრას (ბოსტანას), ფრინველებს და თხუნელას, ამისძთვის საჭიროა დაცული დაჩრდილული ადგილი, რკომენდებულია შენობა.

     ვერმიკულტურა გულისხმონბს ჭიაყელების კულტურას, ვერმიკომპოსტი მისი ნაწარმია. მის მისაღებად  იყენებენ ნახევრად გადამწვარ ნაკელს, რომელსაც გადაამუშავებენ ჭიაყელის სპეციალურად გამოყვანილი ჯიშებით, როგორიცაა ამერიკული კალიფორნიული და რუსული მოსკოვური ჭიაყელები, რომლებზეც ქვემოთ ვისაუბრებთ.  

   უნდა აღინიშნოს რომ ბუნებაში ველური ჭიაყელა გადაამუშავებს ნაკელს, თუმცა ის არ ითვლება ვერმიკულტურად, რადგან არაა სპეციალურად გამოყვანილი ჭიაყელის მიერ გადამუშავებული. თუმცა ასეთი სასუქიც ისეთივე თვისებებისაა, როგორიც ვერმიკომპოსტი. 

 რაც შეეხება ბიოჰუმუს მასში ნამდვილად შეგვიძლია ვიგულისხმოთ


ვერმიკულტურა, რადგან მასში არის დიდი რაოდენობით ჰუმუსი, თუმცა ბიოჰუმუსი შედარებით უფრო ფართო მნიშვნელობისაა, რადგან მის მიღებაში მონაწილეობა შეუძლია მიიღოს არა მარტო კულტურულმა არამედ არაკულტურულმა ჭიაყელამაც.

      ბიოსასუქი შედგება დიდი რაოდენობით მაკრო და მიკროელემენტების, ვიტამინების, ბუნებრივი ანტიბიოტიკების, ამინომჟავების და სასარგებლო მიკროფლორისგან, რომლებიც აუცილებელია მცენარისთვის. დასრულებული და მშრალი  ვერმიკომპოსტი  წარმოადგენს უსუნო, ფხვიერ შავ მასას განსხვავებით ნაკელისგან. ჭიაყელა საკუთარი საჭმლის მომნელებელი სისტემის საშუალებით ნაკელს ასუფთავებს სარეველათა თესლებისგან, მძიმე მეტალებისგან და მცენარისთვის მავნე მიკრობებისგან. არა აქვს მნიშვნელობა ამ სასუქს ბოსტნეულისთვის იყენებთ თუ ხილისთვის, ის ყველაფერზე ერთნაირად დადებითად მოქმედებს, ყოველგვარი უკუჩვენების გარეშე. მისი გამოყენებისას მოსავლიანობა იზრდეაბა 30%–70% ით ამავდროულად პროდუქტის ხარისხიც ისე უმჯობესდება, რომ მისი გაყიდვა მანამდე არსებულ ფასზე უფრო ძვირადაც შეიძლება


(მისი ხარისხი აკმაყოფილებს ევროკავშირის მაღალ სტანდარტებს, რაც ექსპორტის წინაპირობაა).  თუმცა იქიდან გამომდინარე რომ ორგანულად სუფთა პროდუქტით ყველა უნდა იკვებოს არ შეიძლება მასზე დიდი ფასის დადება. ბიოსასუქი აუმჯობესებს პროდუქტის გემოვნურ თვისებებს, ზრდის როგორც მის რაოდენობას ისე ხარისხს. ამასთან სხვა სასუქებისგან განსხვავებით მას არ აქვს განსაკუთრებული მოხმარების სპეციფიკა გარდა ერთისა - არ უნდა მოხვდეს მზის პიდაპირი სხივი, რადგან დაკარგავს აზოტს. ვერმიკულტურა შავი ფერისაა, რაც ჰუმუსით მდიდარ კახეთის შავ ნიადაგს  მოგვაგონებს.

    მისი ეფექტი მცენარის და ნიადაგის გათვალისწინებით გრძელდება 3 დან 5 წლამდე, როცა მინერალური და სხვა ორგანული სასუქები მესამე წელს ეფექტს კარგავენ. ამასთან აღსანისნავია რომ ვერმიკომპოსტი მცირე რაოდენობითაც საკმარისია, (3 – 5) ტონა ჰექტარზე, როცა ნაკელი 40 - 60 ტონა გამოიყენება 1 ჰექტარზე. მის კიდევ ერთ ღირსებას წარმოადგენს ის რომ არ გააჩნია ადაპტაციის პერიოდი,  განსხვავებით ნაკელისა. მისგან განსხვავებით მასში ანუ გაუვნებელყოფილია


 სარეველა მცენარეთა თესლები, რადგან ისინი უკვე გადამუშავებულია. აღსანიშნავია რომ მისი დამზადების ტექნიკა გამორიცხავს  მახრის კვერცხების არსებობასაც, ამიტომაც ფერმერს შეუძლია ნაკლები თანხა და დრო დახარჯოს ჰერბიციდებსა და მუშახელზე. გასათვალისწინებელია რომ, სხვა სასუქებისგანს განსხვავებით მცენარეზე ეფექტის შენარჩუნებისთვის, არა საჭირო მომდევნო წელს მისი რაოდენობის გაზრდა განსხვავებით სხვა სასუქებისა. პირიქით თუ მოსავლით კმაყოფილი ბრძანდებით, თანხის დაზოგვის მიზნით, შეგიძლიათ შეამციროთ კიდევაც ვერმიკულტურა.  

  ამ სასუქის მოქმედება მრავალმხრივია: ავადმყოფობებეის მიმართ კულტურას უმაღლდება იმუნიტეტი, მექანიკური დაზიანების მიმართ  უფრო გამძლე ხდება, ამავდროულად გადარგვის მიმართ მგრძნობელობა უქვეითდება.

    ვერმიკომპოტის საშუალებით მცირდება წყლის აორთქლება, რაც ძალიან მნიშვნელოვანია გვალვინ რეგიონებში მოსავლის შესანარჩუნებლად. ის დადებითად მოქმედებს ნიადაგის სტრუქტურაზე და აჯანსაღებს მას. ცნობილია რომ ჭიაყელის დატოვებული ხვრელები აუმჯობესებს


წყლისა და ჰაერის ცვლის პროცესებს. სწორედ ამიტომაც ,ორ ერთნაირ ნაკვეთზე ჩატარებული ექსპერიმენტის მიხედვით, რომელშიც შეტანილი იყო ვერმიკომპოსტი თუმცა არ ირწყვებოდა უფრო ხარისხიანი და მეტი მოსავალი მოვიდა ვიდრე იქ სადაც გრაფიკით ხდებოდა რწყვა, თუმცა არ იყო შეტანილი ბიოსასუქი. ტენისანი ჰაერის პირობებში ვერმიკულტურა ითვისებს მისგან წყალს (ტენს) და გადასცემს მცენარეს.

     მას შეუძლია ჩაანაცვლოს მთელი რიგი სასუქები, თავისი მრავალფეროვანი შემადგენლობის წყალობით. ზოგადად ნიადაგი შედგება მრავალი მცენარისთვის აუცილებელი ელემენტებისგან თუმცა ვერმიკომპოსტისგან  განსხვავებით არ არიან მცენარისთვის შესათვისებელ ფორმაში. მისი შეტანა შეიძლება განუსაზრვრელი რაოდენობით, რასაც არ ექნება არანაირი უარყოფითი შედეგი, რადგან ის 100%-ით ბუნებრივი (ნატურალური) ნივთიერებაა, სხვა სასუქებისგან განსხვავებით არ აბინძურებს ნიადაგს. ნაკვეთში მისი შეტანის შემდგომ რეკომენდებულია რწყვის შემცირება. ჭიაყელას აქვს უნარი ამ მასის გადამუშავებისას მოსპოს სარეველა მცენარის თესლები ასევე მიკრობები


(გარდა მცენარისთვის საჭირო მიკროფლორისა). ვერმიკომპოსტის ყოველწლიური გამოყენების შემთხვევაში აღაარა საჭირო სარეველებზე თანხის, დროის და ენერგიის დაკარგვა.  

   სამწუხაროდ საქართველოში არ ხდება მისი იმ დონის პოპულარიზება როგორც საჭიროა. მთელ მსოფლიოში ყოვველწლიურად იზრდება ამ სასუქზე მოთხოვნა. ეს სასწაული სასუქი ქართველებისთვისაც უკვე ხელმისაწვდომია, რადგან მას სოფელ კრწანისში უკკვე ამზადებენ.

 

      მის დასამზადებლად იყენებენ ძროხის ნაკელს რომელიც სტანდარტულად ითვლება. აღსანიშნავია რომ სხვადასხვა ცხოველის პატივი (ნაკელი) ერთმანეთისგან განსხვავდება, როგორც  ქიმიური შემადგენლობით ისე pH – ის დონით. მაგალითად ქათმის სკლინტის (ნაკელის) მჟავიანიობა ბევრად აღემატება კურდღლისას. რაც უფრო დიდხანს განიცდის ნაკელი ფერმენტაციას მით უფრო მეტად აკლდება მჟავიანობა. გაზრდილი მჟავიანობის დაწევა შეიძლება კირქვიანი წყლის დამატებით. იმისთვის რომ ჭიაყელამ ნაკელი გადაამუშაოს ვერმიკულტურის მჟავიანობა ნორმაში უნდა იყოს, მისაღებია  pH 6,5 - 7,5 შუალედში, ყველაზე


ოპტიმალურია pH 7. თუ მჟავიანობამ მოიამატებს ჭიაყელები ეცდებიან გაქცევას, რადგან  მაღალ მჟავიან გარემოში იხოცებიან.

      ჭიაყელა ყველაზე პროდუქტიულია  22 ℃ დან 28 ℃ ტემპერატურატორულ შუალედში. ვერმიკულტურის დასამზადებლად იყენებენ ნახევრად გადამწვარ ნაკელს. მის დასამზადებლად საჭიროა: ჭიაყელა, ნაკელი და რამდენიმე ყუთი, რომელთა ძირებზეც ბადე იქნება რომ ჭიაყელამ შეძლოს ახალ ყუთზე გადანაცვლება. მის დასამზადებლად საჭიროა ყუთების ერთმანეთზე დაწყობა. დაბლითა ყუთის ზირში ჩაეფინება თივა რომელიც ზედმეტ წყალს გაატარებს.  საჭიროა მისი ჩრდილში დადგმა რომ არ გაიქცნენ ჭიაყელები, ასევე მიწის თხელი  3-4 სმ ფენის ზემოდან გადაყრა, რომ არ მოხდეს წყლის და  აზოტის აორთქლება. იქიდან გამომდინარე რომ ჭიაყელა ტენის მოყვარულია  მომავალი ვერმიკულტურა არ უნდა გამოშრეს წყლისგან.  რეკომენდებულია ქვედა ყუთის ქვეშ დავდოთ სადგამი სადაც ზედმეტი წყალი დაგროვდება. არა რეკომენდებული მიწასთან პირდაპირი კონტაქტი რადაგან შეიძლება თხუნელამ  და მახრამ დაიწყონ ჭიაყელების განადგურება.  

ჭიაყელის


ჯიშები

     ადამიანები დააკვირდნენ ბუნებას და შეამჩნიეს რომ ველური ჭიაყელა გდააამუშავებს ნაკელს და აწარმოებს ძვირფას სასუქს, თუმცა ესეთი ჭიაყელა არ აღმოჩნდა საკმარისი მისი საწარმოო პირობებში გამოსაყენებლად, სწორედ ამიოტომ დაიწყეს ჭიაყელის გაკულტურება და ჯიშების გამოყვანა, საუბარია წითელი კალიფორნიული და რუსულ -მოსკოურ ჰიბრიდზე. მათ აქვთ უფრო დიდი ზომები შესაბამისად მეტს მუშაობენ. ამავდროულად ახასიათებთ სინელე და ნაკელის თანმიმდევრულად გადამუშავება და ნაკლები მიგრირება ქვედა ფენებში. აღსანისნავია რომ მოსკოურ ჰიბრიდს შეუძლია უფრო დაბალ ტემპერატურას გაუძლოს ვიდრე ამერიკულს. თუ არაა შესაძლებლობა სპეციალურად გამოყვანილი ჯიშების ყიდვის, მაშინ შეგიძლიათ გამოიყენოთ ჩვეულებრივი ქართული ჭიაყელა, თუმცა კი პროდუქტი იგივე იქნება ქიმიური შემადგენლობის თვალსაზრისით, თუმცა მას ვერ დააერქმევა ვემიკომპოსტი ,რომელიც მხოლოდ კულტურული ჯიშებით მიიღება. უნდა ითქვას რომ  ველური ქართული ჭიაყელის გამოყენება უფრო მეტი რაოდენობით დაგჭირდებათ ვიდრე უცხოურის. აქვე ავღნიშნოთ რომ,


ჭიაყელა მარტივად მრავლდება ეს ბარიერს არ წარმოადგენს.  განსხვაბა ჩვეულებრივ ქართულ და უცხოურ ჯიშებს შორის ზომების გარდა კიდევ ისაა რომ უცხოური ჯიშები ადგილზე მუშაობენ და საკვების ამოწურვის შემდგომ გადადიან ახალ ადგილას, ქართული ჭიაყელა მათთან შედარებით უფრო მოძრავია და ბევრად უფრო სწრაფად ჩადის სიღრმეში. ამასთან ქართული ჭიაყელა თუ ცოცხლობს 3-7 წელიწადს უცხოური ჭიაყელები (ამერიკული -კალიფორნიული და რუსულლი - მოსკოური ჰიბრიდი) უფრო დიდხანს 12 -14 წელიწადს ცოცხლობენ.      აუცილებლად უნდა აღინიშნოს რომ  ჭიაყლები უნდა მოარიდოთ თაგვებს, მახრას (ბოსტანას), ფრინველებს და თხუნელას, ამისძთვის საჭიროა დაცული დაჩრდილული ადგილი, რკომენდებულია შენობა.

 

ავტორი: დაბით ცაცაბაშვილი
 Fermeri.Ge ©



R E K L A M A
A-1

კომენტარები (0)
კომენტარები (0)
კომენტარის დამატება




მონიშნეთ, თქვენ არ ხართ რობოტი

X
კომენტარის დასამატებლად
გთხოვთ გაიაროთ ავტორიზაცია

მოამბე

დააფიქსირე საკუთარი აზრი
 Ñîçäàåì îïðîñ ñâîèìè ðóêàìè

რომელი ფაქტორები აბრკოლებენ ფერმერული მეურნეობების განვითარებას



R E K L A M A

ახალი თემები ფორუმზე

ბლოგებიდან

R E K L A M A



<< >>
  • კვ
  • ორ
  • სამ
  • ოთ
  • ხუთ
  • პარ
  • შაბ
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 11
  • 12
  • 13
  • 14
  • 15
  • 16
  • 17
  • 18
  • 19
  • 20
  • 21
  • 22
  • 23
  • 24
  • 25
  • 26
  • 27
  • 28
  • 29
  • 30
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  


C-1 C-2 C-3 C-4 C-5 C-6 C-7 C-8 C-9 C-10 C-11 C-12 C-13 C-14 C-15 C-16 C-17 C-18 C-19 C-20 C-21 C-22 C-23 C-24 C-25 C-26 C-27 C-28

იყავი საქმის კურსში
ლარის კურსი
საწვავის ფასი
სუპერი ecto100
სუპერი ecto
პრემიუმ ავანგარდი ecto
ევრო რეგულარი
ევრო დიზელი ecto
ბირჟა სასაქონლო ნედლეული

Цены на сырьевые товары от Investing.com Россия.
საზომი ერთეულების ცხრილი

დასახელება სისტემა მეტრიკული
ერთეული
1 ტონა გრძელი ევერდიუპოის
სისტემა
1016.047 კგ
1 ტონა მოკლე 907.185 კგ
1 ცენტნერი(გრძელი) 50.802 კგ
1 ცენტნერი(მოკლე) 45.359 კგ
1 ფუნტი 0.454 კგ
1 უნცია 28.3495 გრ
1 დრახმა 1.7718 გრ
1 გრანი 0.648 გრ
1 ტროას უნცია ტროას
სისტემა
31.1035 გრ
1 ტროას ფუნტი 373.2417 გრ
1 ტროას კარატი 0.205 გრ

დასახელება სისტემა მეტრიკული
ერთეული
1 კუბური მეტრი მეტრიკული
სისტემა
1000 ლ.
1 დეკალიტრი 10 ლ.
1 გექტოლიტრი 100 ლ.
1 კუბური ფუტი ამერიკული
სისტემა
28.3168 ლ.
1 კუბური იარდი 764.5546 ლ.
1 ბარელი 158.9872 ლ.
1 გალონი 3.7854 ლ.
1 ბარელი ამერიკული სისტემა
(ფხვიერი მასებისთვის)
115.627 ლ.
1 გალონი 4.4049 ლ.
1 ბუშელი 35.239 ლ.
1 ბარელი ბრიტანული სისტემა
(თხევადი და ფხვიერი
მასებისთვის)
163.65 ლ.
1 გალონი 4.5461 ლ.
1 ბუშელი 36.3688 ლ.

დასახელება (1 ბუშელი) კილოგრამი ევერდიუპოის
სისტემა
სოიოს მარცვალი, ხორბალი, ბარდა, კარტოფილი 27.216 60
ჭვავი, სიმინდი სელი, ფეტვი 25.4 56
ქერი, წიწიბურა 21.77 48
ქერი (ავსტრალია, ახ.ზელანდია) 22.68 50
შვრია (აშშ) 14.52 32
შვრია (კანადა) 15.52 34
შვრია (ავსტრალია, ახ.ზელანდია) 18.14 40
ბრინჯი (გაურჩეველი) 20.41 45
რაფსის თესლი 22.7 50