ფერმერთა და მეწარმეთა სიანფორმაციო-სოციალური პორტალი გაიგე მეტი
X

 აქ თავმოყრილია სოფლის მეურნეობისა და ეკონომოკის სხვა და სხვა სექტორებში დასაქმებულ როგორც კერძო პირთა, ასევე ყველა ტიპის ეკონომიკური გაერთიანებებისა და კომპანიების საქმიანობის ამსახველი წერილობითი, ფოტო და ვიდეო მასალები. ჩვენი პორტალის ამ გვერდზე მომხმარებელი ასევე შეიტყობს ბევრ საინტერესო ფაქტს მსოფლიო ბიზნეს ისტორიიდან, თუ რა გზა განვლეს და როგორ ვითარდებოდნენ ის თანამედროვე, დახვეწილი, სრულყოფილი და მაღალტექნოლოგიური საწარმოები ან კორპორაციები, რომელთა ნაწარმისა თუ მომსახურების გარეშე წარმოუდგენელია ჩვენი დღევანდელი ყოფა-ცხოვრება. თქვენ ასევე შეიტყობთ მრავალ საინტერესო ფაქტს იმ ბუმბერაზი ადამიანების ცხოვრებიდან, რომელთა სახელებიც დაკავშირებულია ამ მსოფლიო ბრენდების დაბადებასთან.
   საიტის ადმინისტრაცია ასევე გაცნობებთ რომ, ჩვენი რესურსის ყველა დარეგისტრირებულ მომხმარებელს ეძლევა საშუალება არა მხოლოდ გაეცნოს აქ შეგროვილ მასალებს, არამედ თავადაც მოამზადოს და გამოაქვეყნოს სტატია, ინტერვიუ, რეპორტაჟი, როგორც საკუთარი, ასევე სხვა კონკრეტული მეურნეობის ან წარმოების და მათში დასაქმებული პირების შესახებ. 
  

   წესები და პირობებიშეგახსენებთ რომ, თქვენს მიერ მომზადებული მასალა (სტსტია, ინტერვიუ, რეპორტაჟი) უნდა აკმაყოფილებდეს როგორც საქართველოში მოქმედი კანონმდებლობის მოთხოვნებს,.........................................................................................................ასევე პორტალის ადმინისტრაციის მიერ დადგენილ წსებს.
   მასალას უნდა დაერთოს ავტორის რეალური გვარი და სახელი (გამოჩნდება საიტზე) ასევე ელ-ფოსტა და აქტიური ტელეფონის ნომერი. (არ ჩანს საიტზე) თუ მასალა გადმობეჭდილია სხვე საინფორმაციო საშუალებებიდან-აუცილებლად მიუთითეთ წყარო. ამ პირობების დაუცველობის შემთხვევაში მასალა იქნება დაწუნებული ადმინისტრატორის მიერ და არ გამოქვეყნდება საიტზე.
  
 
 
 Fermeri.ge გისურვებთ წარმატებებს!
შვრია, თესვა მოყვანა
ავტორი - admin
თარიღი  - 12-11-2020

კულტურის ბოტანიკური და აგრობიოლოგიური დახასიათება

შვრია (Avena) ბალახოვანი მცენარის გვარი, მარცლოვანთა ბოტანიკური ოჯახის წარმომადგენელია, ერთლიანი კულტურაა, კულტურის ფესვთან სისტემა ფუნჯაა, თბილი ამინდების შემთხვევაში, მას უნარი აქვს ღეროს მიწისზედა მუხლებიდანაც განივითაროს ფესვები. ღერო სიმაღლით 80-175 სმ-ს აღწევს. ფოთლის ფირფიტა ფართოა, შვრიის ყვავილედი საგველაა, გადაშლილი ან შეკრული, ნაყოფი მარცვალაა, მარცვალი წვრილი და გრძელია, მთლიანად შებუსვილი. ის მჭიდროდ არის დაკავშირებული კილებთან თუმცა ქერივით არ არის შეზრდილი. ასევე არსებობს შვრიის შიშველმარცვლიანი ფორმებიც. მას აწარმოებენ უმეტესად მარცვლის და ნამჯის მიღების მიზნით, რომელიც გამოიყენება, როგორც შინაური პირუტყვის საკვებად ასევე ადამიანის კვების რაციონში. პურეულის მსოფლიო წარმოებაში შვრიის სათესი ფართობი მეექვსე-მეხუთე ადგილზეა. საქართველოში შვრიის ფართობი უმნიშვნელოა და იგი ძირითადად საქონლის საკვებად მოჰყავთ. შვრია ზომიერი კლიმატის მცენარეა. მისი თესლი გაღივებას იწყებს 2-3 0 C. კარგად იტანს მცირე ყინვებსაც


-9 0 c. შვრია ტენის მოყვარული მცენარეა, ტენი მისთვის საჭიროა კილებიანი თესლის დასალბობად და გასაღვივებლად და უხვად განვითარებული მწვანე მასის შესაქმნელად. გვალვიანი ამინდი აღებისა და ყვავილობის პერიოდში დამღუპველად მოქმედებს მცენარეზე. ნიადაგის მიმართ დიდი მოთხოვნილენბებს არ აყენებს. მძლავრი ფესვთა სისიტემით მას შეუძლია შეითვისოს ნიადაგის ძნელად ხსნადი ნაერთებიდან საკვები ნივთიერებები. შვრია კარგად ეგუება მჟავე ნიადაგებს pH=5-6.

შვრიის გავრცელებული ჯიშები შვრიას გააჩნია სახეობათა დიდი მრავალფეროვნება, რომელთა შორის არის მრავალწლოვანი და ერთწლოვანი, კულტურული და ველური ფორმების 70-მდე სახეობა. პრაქტიკული მნიშვნელობა აქვს 11 სახეობას, საქართველოში გავრცელებული შვრია განეკუთვნება 2 სახეობას ჩვეულებრივი შვრია(A. sativa),და ბიზანტიური შვრია (A.byzantina) ხასიათდება გვალვაგამძლეობით და მლაშე ნიადაგებისადმიშეგუებითობით. ველური შვრია-შვრიელა(Bromus)ცნობილია მისი 100-მდე სახეობა, საქართველოში 17 სახეობააა გავრცელებული, ნათესებში გავრცელებულია, როგორც სარეველა. ამ გვარში ბევრი ძვირფასი საკვები


მცენარეა ამ მხრივ გამოირჩევა უფხო შვრია( B. inermis), რომელიც მრავალწლოვანი გრძელფესურიანი მარცლოვანი მცენარეა, 150 სმ იზრდება, იყენებენ ბალახთნარევში კულტ. სათიბებისა და საძოვრების შესაქმნელად, ბიოლოგიური და სამეურნეო ნიშნების მიხედვით უფხო შვრია იყოფა მდელოს და ველის ტიპებად , პირველი ჰა -ზე იძლევა 50-60- ც თივას, ხოლო მეორე 30-35ც -ს. ასევე გამოვყოფდი ჭრელ შვრიას( B. variegatus) რომელიც კავკასიისა და ამიერკავკასიის სუბალპურ მდელოებზე,ერთწლიანი სახეობიდან აღსანიშნავია ჭვავისებრი შვრია(B. secalinus), რომელიც საშემოდგომო პურეულის საშიში მავნებელია. შვრიუკა ველური შვრია (Avena fatua) ერთწლოვანი მცენარეა, ღეროს სიმაღლე 0,5-1,2 მ აღწევს. გავრცელებულია ევრაზიასა და ჩრდილო ამერიკასა და სამხრ. ნახევარსფეროში , რუსეთში თითქმის ყველგანაა, საქართველოში უფრო აღმოსავლეთ

ნაწილში გვხდება. ძირითადად საგაზაფხულო კულტურების (შვრია, ქერი, ხორბალი) სარეველაა. ნორჩი მცენარე სანამ ნაყოფს გამოიტანს საქონლის კარგი საკვებია. სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის მიერ გამოყვანილი და გასავრცელებელად დაშვებულია ჯიში ,,არგო’’ ამ


ჯიშის სავეგეტაციო პერიოდი 85-97 დღეა. ხასიათდება მაღალმსხმოიარობით, გამძლეობით დაავადებებისა და მავნებლების მიმართ, მდგრადია მარცვლის ჩაცვენისადმი და განკუთვნილია საქართველოში მარცვლოვანი კულტურის მთესველი ყველა რეგიონისათვის.

ნიადაგის შერჩევა და დამუშავება შვრია ნიადაგებისადმი ნაკლებ მომთხოვნია, ეგუება მძიმე თიხნარ და მჟავე ნიადაგებს, ვერ ეგუება ბიცობ და მარილიან ნიადაგებს. ნიადაგის დამუშავება წარმოებს წინამორბედის ხასიათისა და მდგომარეობის მიხედვით. წინამორბედი კულტურისგან განთავისუფლებული მინდორი უნდა მოიხნას 25-27 სმ-ის სიღრმეზე შემდეგ ჩატარდეს თესვისწინა კულტივაცია და დაიფარცხოს. თესვისწინა დაფარცხვასა და კულტივაციას შორის დიდი პერიოდის დაშვება არ არის რეკომენდირებული, რადგან შესაძლოა სარეველებმა მოასწროს შვრიის ამოსვლას და დაჩაგროს. შვრიის ფესვთა სისტემა ხასიათდება ძლიერი განვითარებით და ამიტომ ნიადაგის ღრმად დამუშავების დროს მოსავლიანობა მკვეთრად იზრდება. შვრიის წარმოებისთვის საჭირო არე PH 5,5 -7,5 მდეა. იმ შემთხვევაში თუ ეს არე არ არის შესაძლებელია ნიადაგის


მჟავიანობის ხელოვნური რეგულირება.ამისათვის საჭიროანიადაგის ლაბორატორიული ანალიზი და შესაბამისი ზუსტი დოზების დადგენა. ძირითადად საკვები ელემენტების საშუალო დოზები მერყეობს შემდეგ ფარგლებში:აზოტი (მოქმედი ნივთიერება) 90-120 კგ/ჰა-ზე ფოსფორი- 90-120 კგ /ზე, კალიუმი- 60-90კგ/ჰა. ურწყავ ნიადაგებზე რეკომენდირებულია სამივე ელემენტის მთლიანი დოზის შეტანა ხვნის წინ ან ნიადაგის თესვის წინა დამუშავებისას. ხოლო სარწყავითუზრუნველყოფის პირობებში მიზანშეწონილია ფოსფო- კალიუმის სასუქების მთლიანიდოზის და აზოტიანი სასუქის დოზის 1/3 -ის გამოყენება ხვნის ან თესვის წინ , ხოლო 2/3-ის კვებაში შეტანა აღერების დაწყებამდე.

თესლის მომზადება დასათესად და თესვა

თესვის ვადები და თესლის დამუშავება,
თესვის ნორმები, შვრია სითბოსადმი არ არის მომთხოვნი, იგი ზომიერი ჰავის მცენარეა. აღმოცენებიდან ყვავილედის გამოტანამდე შედარებით გრილი ამინდით კმაყოფილდება. თესლი გაღივებას იწყებს 3-4 0 ტემპერატურაზე. გაზაფხულის სუსხს -3-4 0 -ს კარგად იტანს. ყველაზე ოპტიმალური ტემპერატურაა აღმოცენების შემდგომ პირველ ოთხ


კვირაში 10-12 0 C. ისეთ პირობებში თუ ტენი საკმარისია, კარგად ვითარდება და ნაკლებად ზიანდება მავნებლებით. მაღალი ტემპერატურის მიმართ უფრო მეტად მგრძნობიარეა, ვიდრე ხორბალი და ქერი. შვრია თვითგამანაყოფიერებელი მცენარეა, მაგრამ მის ნიშან-თვისებებს ახასიათებს ფართო

ცვალებადობა. შვრიის თესლი, კილებით არის დაფარული, ამის გამო მის გაღივებას შედარებით მეტი დრო და წყალი ჭირდება. შვრია შეიძლება დაითესოს, როგორც გაზაფხულზე ასევე შემოდგომაზე, შვრია ადვილად ავადდება ჯანგათი და გუდაფშუკათ, ნაცარათ ასევე ფესვის სიდამპლის წინააღმდეგ ამიტომ საჭიროა თესლის დამუშავება. მწვანე საკვებად თესვის დროს საჭიროა 240-250 კგ 1 -ჰა.ზე. სამარცვლედ კი 180-220 კგ. 1ჰა. სამარცვლოდ თესვის დროს უმჯობესია განიერ მწკრივებად თესვა, ასეთი წესით თესვა უზრუნველყოფს ამოვსებული და მსხვილ მარცვლებს. თესლბრუნვაში შვრიის მოთავსება შესაძლებელია ყველა კულტურის შემდეგ. უკეთესია სათოხნი კულტურებისაგან განთავისუფლებული მინდორი. დაუშვებელია ზედიზედ თესვა. შვრია კარგი წინამორბედია სათოხნი კულტურებისათვის, ტოვებს სუფთა ნიადაგს.


შვრიისათვის სასურველია ნიადაგის მშრალად მოხვნა, გაზაფხულზე ხნულის გაფხვიერება და დაფარცხვა. თესვისწინა დამუშავება, სათესლე მასალის მომზადება, თესვა, ნათესის მოვლა და სხვა აგროღონისძიებები იმავე ვადებში და წესით სრულდება, როგორც საგაზაფხულო ხორბალში და ქერში. შვრიის სავეგეტაციო პერიოდი გრძლდება 80-120 დღე. მაღალი მოსავლის მიღების ერთერთი უმნიშვნელოვანესი პირობაა მაღალხარისხოვანი თესლით თესვა. სათესლედ მხოლოდ მსხვილი მარცვლები უნდა გამოვიყენოთ. შვრია რეალურად ყოველთვის ავადდება ჟანგათი ან გუდაფშუტათი, ამიტომ თესლის შეწამვლა აუცილებელია. მაღალი მოსავლის მიღების ერთერთი უმნიშვნელოვანესი პირობაა მაღალხარისხოვანი თესლით თესვა. სათესლედ მხოლოდ მსხვილი მარცვლები უნდა გამოვიყენოთ. მარცვალი უნდა აკმაყოფილებდეს დაწესებულ მოთხოვნებს თესლის სისუფთავესა და გაღივების უნარზე. შვრიის დაავადებებისადმი მიმღებიანობის გამო აუცილებელია თესლის სოკოვანი დაავადებებისა (გუდაფშუტა, ჟანგა, ნაცარა) და ფესვის სიდამპლის საწინააღმდეგოდ საშუალებებით თესვისწინა დამუშავება. თესლი უნდა

გაიწმინდოს მარცვალსაწმენდი მანქანით; შეიწამლოს სოკოვანი და ბაქტერიული დაავადებების საწინააღმდეგო გრანოზანით (1-2 კილოგრამი ტონაზე) ან ვიტავაქსით (3.0-3.5 კილოგრამი ტონა თესლზე) სველი წესით 10 ლიტრი წყალი 1 ტონა თესლზე. თესლი უნდა შეიწამლოს დათესვამდე 2-3 დღით ადრე. გუდაფშუტით დაავადებისას უნდა ჩატარდეს ნახევრადმშრალი შეწამვლა ფორმალინით _ 80 ლიტრ წყალში 39 ლიტრი. თესლი იყრება იატაკზე ან ბრეზენტზე 30 სანტიმეტრი სისქით და კარგად ურევენ ნიჩბით. შემდეგ ხდება თესლის გროვად დაყრა, ბრეზენტის გადაფარება და 5 დღის შემდეგ დათესვა. შვრია უნდა დაითესოს ადრე გაზაფხულზე. საქართველოში შვრიის თესვის ყველაზე კარგი პერიოდი 1 მარტიდან 15 მარტამდეა. თესვა უნდა ჩატარდეს ვიწრო მწკრივებად ან ჯვარედინად. კარგი მოსავალი მიიღება შავმიწებზე საკმარისი ტენიანობის დროს. სხვა კულტურებზე უკეთესად ცხოველმყოფელობს მჟავე ნიადაგებზე. მშრალ ქვიშიან ნიადაგებზე წყლის ნაკლებობა იწვევს წვრილთესლიანობას, ცუდ ამოვსებულობას, გადიდებულ კილიანობასა და ფხიანობას. შვრიის ბიოლოგიური თავისებურებებიდან გამომდინარე, მაღალი მოსავლის

მისაღებად, მოვლა-მოყვანის ტექნოლოგია სპეციფიკურია. ნათესის მოვლა თესვის შემდეგ

განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება ნათესის მოვლას. მნიშვნელოვანია ნათესების დაცვა სხვადასხვა სარეველა მცენარეებისაგან. ნათესის დაფარცხვა უნდა ჩატარდეს ბარტყობის ფაზაში, ნათესის გარდიგარდმო. ამით მცირდება ნათესის დასარევლიანება. ერთლებნიანი ერთწლიანი და ორლებნიანი სარეველების წინააღმდეგ უნდა გამოვიყენოთ ჰერბიციდი დიალინი 1.75-2.25 ლიტრი ჰექტარზე. ღიჭას, გვირილისა და წიწმატურას საწინააღმდეგოდ _ ლონტრელი 0.16-0.66 ლიტრი ჰექტარზე.

შვრიის ტენით უზრუნველყოფა
შვრია წყლისადმი ყველაზე მომთხოვნია თესლის გაღივების, ბარტყობის და ტანის აყრის ფაზებში. მისი მორწყვის ჯერადობა და ნორმები დამოკიდებულია ნიადაგის ტენიანობის მაჩვენებელსა და მცენარის განვითარების ცალკეულ ფაზებზე. ზოგადად, ვეგეტაციის განმავლობაში შვრია საშუალოდ 3-ჯერ უნდა მოირწყას. მორწყვის ერთიანი, ანუ სეზონის განმავლობაში დასახარჯი წყლის საორიენტაციო რაოდენობა ერთ ჰა-ზე არის 2000-2500 კუბ./მ.

ადგილი თესლბრუნვაში
თესლბრუნვაში


შვრიას მოთავსება შესაძლებელია ყველა კულტურის შემდეგ, უკეთესია მისთვის სათოხნი კულტურებისაგან განთავისუფლებული მინდორი, შვრია ვერ იტანს ზედიზედ თესვას. შვრია კარგი წინამორბედია სათოხნი კულტურებისათვის, ტოვებს სუფთა ნიადაგს.

მოსავლის აღება-შენახვა
მოსავლის აღების გაჭიანურება ყოვლად დაუშვებელია. მისი ძირითადი ამოცანაა ბიოლოგიური მოსავლის, რაც შეიძლება სრულად აღება და დანაკარგების მინიმუმამდე შემცირება. შვრიის მცენარისათვის დამახასიათებელია საგველა ყვავილედი, რომელიც ხშირად ოთხ იარუსიანია. აღების დაგვიანება იწვევს საგველის მტვრევას და შეიძლება მოსავალი განახევრდეს. გარდა ამისა ღეროც იწყებს ჩაწოლას და რთულდება მექანიზებული აღებაც და იზრდება დანაკარგები. ღეროს ჩაწოლისას მარცვალში მშრალი ნივთიერებების გადადინება ხდება ჩალასა და ფესვებში და უარესდება მარცვლის ხარისხი. შვრია ასაღებია მაშინ, როდესაც მომწიფდება ზედა იარუსის მარცვლები.

შვრიის კულტურის პოპულარიზაცია
ბოლო ათ წელიწადში შვრიის კულტურისადმი ინტერესი გაიზარდა, მას იყენებენ როგორც


ავღნიშნე ზემოთ საქონლის საკვებად მისი ჩალა და ბზე შეუცვლელი საკვებია ცხენებისა და სასოფლო-სამეურნეო ცხოველთა მოზარდეულისათვის. ასევე მისი გამოყენება ხდება, როგორც სასურსათო, საწარმოო და სამკურნალო მიზნებითაც, რომლის საკვებ ღირებულებასაც მის მარცვალში შემავალი ცილები (9,0-19,5%), სახამებელი (40-56%) და ცხიმები (4-6%)განსაზღვრავს.ეს მცენარე ასევე შეიცავს ამინომჟავებს, მათ შორის გლუტამინის მჟავას, მდიდარია E, PP, B1, B2, B3, B6 და სხვა ვიტამინებით. მარცვალი შეიცავს

უჯრედისს, თუთიას, მანგანუმს, რკინასა და ალკალოიდებს. მარცვალი გამოიყენება ბურღულეულის, ხოლო ხორბალთან ნარევში საკონდიტრო ნაწარმის დასამზადებლად. შვრიის ქიმიური შენაერთები უმაღლესი ხარისხისაა და იგი ძვირფასი პროდუქტია, რომლის მონელებაც ადვილია. შვრიიდან დამზადებული პროდუქტები მნიშვნელოვანია დიეტურ და ბავშვთა კვებაში. მკვეთრად გაიზარდა მოთხოვნა შვრიის ფქვილზე, ბურღულსა და ყავაზე, ყველა ეს პროდუქტი ხასიათდება ანტიალერგიულობით. გასაოცარია შვრიის სამკურნალო თვისებები, რომელზეც ჰიპოკრატეც მიუთითებდა. შვრიას აქვს აღდგენითი ეფექტი,


გამოიყენება ტუბერკულოზის სამკურნალ ოდ, ფილტვის დაავადებებისას, ოპერაციის შემდეგ ორგანიზმის გასაძლიერებლ ად. გამოიყენება, აგრეთვე, ღვიძლის სამკურნალოდ, ალერგიული დაავადებები სას, აღადგენს გულის რიტმს, აწესრიგებს ნერვულ სისტემას. დადგენილია, რომ თუ ადამიანი ყოველდღიურ რაციონში გამოიყენებს შვრიის ფაფას გაუმჯობესდება კანის მდგომარეობა, გაიზრდება სხეულის კუნთოვანი მასა, გააჩნია ანტიოქსიდანტური ეფექტი, იზრდება ნივთიერებათა ცვლა, იკლებთ წონაში, აქვეითებს ცყდი ქოლესტერინის დონეს, ახდენს ინფაქტის , ინსულტის პრევენციას, აფერხებს გულ-სისხლზარრვთა დაავადებების განვითარებას, აწესრიგებს საჭმლის მომნელებელ სისიტემას. შვრიის კულტურის პოპულარიზაციის საქმეში განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება მარცვლის გადამამუშავებელი საწარმოების ჩართვას. კულტურის კომერციალიზაცია ხელს შეუწყობს ფერმერთა დაინტერესებას და მკვეთრად გაზრდის შვრიის ფართობს. დასკვნა ერთია, შვრია მრავალმხრივი მოხმარების საუკეთესო საკვები, სასურსათო, სამკურნალო კულტურაა, რომელსაც შეუძლია ფერმერებს დაეხმაროს

მოგების გარანტირებულ მიღებაში.
 სტატიაში გამოყენებულია მასალები: agrokavkaz.ge

ავტორი: ნინო ვადაჭკორია
Fermeri.Ge ©



R E K L A M A
A-1

კომენტარები (0)
კომენტარები (0)
კომენტარის დამატება




მონიშნეთ, თქვენ არ ხართ რობოტი

X
კომენტარის დასამატებლად
გთხოვთ გაიაროთ ავტორიზაცია

მოამბე

დააფიქსირე საკუთარი აზრი
 Ñîçäàåì îïðîñ ñâîèìè ðóêàìè

რომელი ფაქტორები აბრკოლებენ ფერმერული მეურნეობების განვითარებას



R E K L A M A

ახალი თემები ფორუმზე

ბლოგებიდან

R E K L A M A



<< >>
  • კვ
  • ორ
  • სამ
  • ოთ
  • ხუთ
  • პარ
  • შაბ
  •  
  •  
  •  
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 11
  • 12
  • 13
  • 14
  • 15
  • 16
  • 17
  • 18
  • 19
  • 20
  • 21
  • 22
  • 23
  • 24
  • 25
  • 26
  • 27
  • 28
  • 29
  • 30
  • 31
  •  


C-1 C-2 C-3 C-4 C-5 C-6 C-7 C-8 C-9 C-10 C-11 C-12 C-13 C-14 C-15 C-16 C-17 C-18 C-19 C-20 C-21 C-22 C-23 C-24 C-25 C-26 C-27 C-28

იყავი საქმის კურსში
ლარის კურსი